domingo, 16 de febrero de 2014

1B - AT

Fukushiman plutonioa isuri zela eta gehiago ikertu behar dela esan dute ikertzaileek

Zein da berriaren titulua? Fukushiman plutonioa isuri zelaeta gehiago ikertu behar dela esan dute ikertzaileek
Zein da berriak garatzen duen gaia?( aldaketa klimatikoa, ura, hondakinak, aztarnak, biodibertsitatea, …)hondakinak
Zeinek argitaratzen du berria?zientzia.net
Laburtu zure hitzekin berria ( 100 hitz gutxienez , 200 hitz gehienez)Fukusiman ikerketak egin dute eta ikusi dute arrastroak  landareetan. Esan dute aktinidoak ez direla izan edo izatekotan oso gutxi izango zen. Aktinidoen isotopo gustiak erradiaktiboak dira eta haien artean plutonia dago. Ere ikusi dute landareetan oraindik daudela iraganean azakatutako arma nuklearren arraztroak.Erreaktorerik isuritakoa bereizteko azeleragailu masa-espektometro bat erabili dute ikerlariek.Teknika horren bidez, lurrean ez dute ezer aurkitu baina landareetan bai, zentraletik urbil zeuden landare batzuetan aurkitu dute plutonioa.Ikerlariek susmoa dute 16km-tara zegoen landare batean ere plutonia aurkitu dute. Beste ikertzaile batzuek ere aurkitu dute plutonioa. Oraindik keska nagusia tangetan duten ura da, erreaktoreak hozteko erabiltzen den ura da.
Aukeratu har dezakezun konpromesu bat (irakurri eta aukeratu )ni ez dut ez argia, ez telebizta, ez ordenagailua piztuta utziko.

BIDEOA
Zein da bideoa, biñeta edo abestiak lantzen duen gaia?
biodibertzitatea
Zergatik aukeratu duzu?
Ondo asaltzen duelako zer den natura.
Zeri buruz pentsarazten digu ? ( gutxienez 50 hitz, gehienez 100 hitz )
Lurrarekin amaitzen ari garela eta hori ez dela ona eta orregatik zaindu behar dugula, adibidez aurrezten. Bestela Lurrarik eta biodibertzitaterik gabe geratuko garelaeta gizakik ezin dugula bizi animalirik gabe orduan dena amaituko zen . Ere ikusi dut natura oso polita eta dibertigarria dela eta ondakinekin eta deforestazioarekin lurrarekin amaitzen ari garela.



jueves, 13 de febrero de 2014

1B - IR

Klima aldaketa eta ilusio optikoak

Zein da berriaren titulua?
Klima aldaketa eta ilusio optikoak.
Zein da berriak garatzen duen gaia? ( aldaketa klimatikoa, ura, hondakinak, aztarnak, biodibertsitatea, …)
Haizea eta marte  garatzen du gaia.
Zeinek argitaratzen du berria?
Laburtu zure hitzekin berria ( 100 hitz gutxienez , 200 hitz gehienez)
                      Duela aste batzuk, Filipenetako uharteetatik Haiyan tifoia zeharkatu zuen. Lurrara ailegatserakoan, inoiz neurtu den haizerik indartsuena zen; haizea orduko 315 kilometroko abiadura hartu zuen. Esaterako, egungo Marten haizeek urtaroetan har ditzakete horrelako abiadurak. Jakina, Marteren oraingo atmosferaren dentsitatea Lurrarenaren %1 bat baino ez da. Ez dago argi nola iritsi den Marte orain duen atmosfera izatera.  Duela milaka milioika urte, oso atmosfera gogor, trinkoa eta beroa zeukan; eta ur kopuru izugarri handiak ozeanoak osatzen zuen ur kopuru hori. Sientifikoek, ia  Marten ura dagoen konprobatzen ari dira, zundrak bidaltzen eta argaskiak jasotzen. Hebes Chasma arroila aurkitu dute, 8 km- ko sakone deko eta ekialdetik mendebaldera zabaltzen da 315 kilometro. Hebes Chasma, Tarsis izeneko eskualde bolkanikoaren ondoan dago. Tarsis eskualdearen azpian magma pilatu egin zen Marteren historiaren lehenengo mila miloi urtetan, eta poliki-poliki inguru guztiaren azalera puztu egin zen.
Aukeratu har dezakezun konpromesu bat (irakurri eta aukeratu )
Landatu zuhaitz bat eskolan, lorategian edo auzoan.
Lorategi bat baduzu, egin zure zaborra biodegradagarriak konposta.
Ezta zure mugikorrean utzi ahal den bateria dagoeneko kargatuta dago. Horrela

elektrizitatearen% 95 alferrik galtzen.

Zein da bideoa, biñeta edo abestiak lantzen duen gaia?
Gisakiok mundua apurtzen dugu eraikitzen eta kontsumitzen bururik gabe.
Zergatik aukeratu duzu?
Maite dut marrazki bizidunak delako eta sarritan arrazoi hauentzako.
Zeri buruz pentsarazten digu ? ( gutxienez 50 hitz, gehienez 100 hitz
Bideo bat da eta bideo horretan nola gisakiok piskanaka-piskanaka mundua apurtze, hiltzen dugu esaten digu. Hori esateko: marraski bisidunekin, hits gutsirekin eta urteko serie batekin esaten digu.  Serie horretan animali asko hiltsen dugu, zuhaitz asko gaizki gastatutako orrietan bihurtzendira. etxe asko egiten dugu eta ozeanoa kontaminatzen dugu gisakiok.  Bideoa,  Steve Cutts egiten du.


1B - NA ( EL BUENO )

Kopiatu hemen aukeratu duzun berriaren esteka
Ingurumena - berrak
Zein da berriaren titulua?
Klima aldaketa
Zein da berriak garatzen duen gaia?( aldaketa klimatikoa, ura, hondakinak, aztarnak, biodibertsitatea, …)
Aldaketa klimatikoa
Zeinek argitaratzen du berria?
Berria.info

Laburtu zure hitzekin berria ( 100 hitz gutxienez , 200 hitz gehienez)
Klima aldaketaren urtea 2007a izango da. Hasi ziren klima aldaketak ekarriko zituen ondorio ekonomikoak ohiukatzen, eta oihukatzen jarraitzen dute. Esan dute, hartuko diren neurriek kostua izango dutela, baina klima aldaketaren aurka bada, guztiak pozik gaude. Adibidez Coca Colak husten egin dituen ibaiak, edo kutsatzen dituen ibaiak,… baina horrek lehen munduaretzat ondorio positiboak ditu, eta hiltzen direnak merkeak dira klima aldaketaren ondoan, zurientzat.
 Ez beste arazo ekologikoen aurka, bakarrik klima aldaketarentzat.Klima aldaketarentzat ikatza eta petroleoa gehien molestatzen diotenak dira.

Esaten dute, 2008an energia nuklearraren urtea isango dela eta klima aldaketarena promozio kampainaren hasiera baino ez da.

Aukeratu har dezakezun konpromesu bat (irakurri eta aukeratu )
Pensar antes de abrir el frigorífico. No dejar la puerta abierta

Kopiatu hemen aukeratu duzun  esteka
Youtube ingurumena, creando conciencia.
Zein da bideoa, biñeta edo abestiak lantzen duen gaia?
Kontzientzia sortzen   ( creando conciencia )

Zergatik aukeratu duzu? 
Pentsatu dut bideo hau lagundu egingo lukela guk aldatzen eta lurra hobeto saintzen

Zeri buruz pentsarazten digu ? ( gutxienez 50 hitz, gehienez 100 hitz )
Bideoa esaten digu lur bakar bat daukagula, ez bi edo hiru, bat. Lurra saindu behar dugu, kutsapen asko dago eta ez dugu batere birziklatzen. Guk lurra zaintzeko opurtunitatea daukagu eta ez dugu erabiltzen, horrela jarraitzen badugu lurra desagertuko da, eta guk berarekin. Zer egin ahal dugu beragatik ? Zergatik ez dugu aldatzen hasten?

1B - GV

Zein da berriaren titulua? Descubierta una gran bolsa de agua líquida en el hielo de  Groenlandia
Zein da berriak garatzen duen gaia?( aldaketa klimatikoa, ura, hondakinak, aztarnak, biodibertsitatea, …) Kanbio klimatikoa
Zeinek argitaratzen du berria? El País egunkaria
Laburtu zure hitzekin berria ( 100 hitz gutxienez , 200 hitz gehienez)  Groenladiako suroestean zientzialari batzuk aurkitu dituzte 140.000 urezko litroak likido egoeran izotzezko kapa fin batekin. Ura zero gradutan dago eta kanpoko temperatura berriz hogei gradu beherantz. Neguko egun hotzetan ez da izoztuko zeren eta izotz kapa fin horrek tenperatura mantentzen du. NASAkoek ezaten dute izotzezko kapa hori apurtzen bada eta barruko ura ozeanoetara eramaten badu 0,4 mm aumentatuko zuen ura. 2013ko ivestigasio batean muestra batzuk artu zituzten eta konturatu ziren ura hor denbora asko eramaten zuela eta ez zela zerbait berria guretzako berriz bai, inoiz ikusi dugun gauza delako. Hau lagundu ditzakegu datorrena ikusteko eta zer gertatuko den ikusteko. Honekin gauza asko abantzatu dezakegu, orduan gendea zer gertatuko den ikus dezake eta txarra bada zerbait egin dezake.

Aukeratu har dezakezun konpromesu bat (irakurri eta aukeratu ) Camino aukeratu dut eta bizikleta gehiago erabiliko dut eta kotxea gutziago. Adibidez bilbora joateko funikularra hartuko dut eta gutziago kontaminatuko dut elektrikoa delako.

Kopiatu hemen aukeratu duzun  esteka aukeratu dudan esteka “ecologia a golpe de talonario” da

Zein da bideoa, biñeta edo abestiak lantzen duen gaia? Gutziago kontaminatze eta horrela airea garbiago izango da eta gure osasuna obeagoa izango da.

Zergatik aukeratu duzu? Niri iruditzen zaidalako arrazaio daukala eta txina asko kontaminatzen dutela.

Zeri buruz pentsarazten digu ? ( gutxienez 50 hitz, gehienez 100 hitz )  Biñeta hau pentsarazten digu nola dagoen mundua eta horrela segitzen bagara nola egongo da. Biñetan asaltzen da gizon bat hirian eguzkia hartzen, hirian dena oso zikin dago eta fabriketako ke asko ageri da beraz guk zerbait beharko genuke hori ez arnasteko. Hiria hondartza bazen bezala dago baina oso desberdinak dira zeren eta hondartzan ura dago hirian berriz ez. Biñeta hau esan nahi diguna da gure mundua saindu behar dugula bestela ez dira hondartzak egongo.

1B - LA

Descubierta una gran bolsa de agua líquida en el hielo de Groenlandia

No se congela en invierno y tiene casi la extensión de Castilla-La Mancha

Zein da berriaren titulua?
Ur likido poltsa handi bat aurkitu dute groenlandiako izotzan.
Zein da berriak garatzen duen gaia?( aldaketa klimatikoa, ura, hondakinak, aztarnak, biodibertsitatea, …)
Ura 
Zeinek argitaratzen du berria?
University of utah
Laburtu zure hitzekin berria ( 100 hitz gutxienez , 200 hitz gehienez)
 Groenlandiako hego-mendebaldean ur poltsa handi bat aurkitu dute, ur freskoa. Ez da neguan hozten eta ia Castilla-La Mantzaren neurriak ditu.
Sortukoren ordez, ura pilatzen da granizo baten moduan eta ez da inoiz hozten.
Lehenengo harrigarri aurkikuntaza, izotzan egindako zulaketa batean sortu zen: ikertzaileek izotz lagin pare bat artu zuten eta tanta batzuk erori ziren. 2013ko udaberrian, zulaketa egiteko ekipamendu egokia artu zuten eta atera izan zuten izotz zilindro batzuk.
Ur ori 140.000 litro direla bat batean itsasoan itsasoratzen badira, itsasoa 0,4 mm maila igoko zuen.
Aurkikuntza hau hobetzen du gure jakintza Groenlandiako glaziarei buruz. Fosterrek azaltzen du akuifero handi hori hor daramatza urte asko, ez dela oraingo fenomenoa.

BIÑETA
Zein da bideoa, biñeta edo abestiak lantzen duen gaia?
Gendea nahi duela dirua eta ez zaindu planeta
Zergatik aukeratu duzu?
Erakusten dizulako ez kontaminatzeko
Zeri buruz pentsarazten digu ? ( gutxienez 50 hitz, gehienez 100 hitz )
Ez ordaintzeko natura besteek kontaminatzeko, eta landareak eta fruituak landatzekoren ordez. Gainera landatzen badituzu zuahitzak lurra kontaminatuta dagoenean zuhaitzaren fruituak ez dira aterako, eta ateratzen badira, oso gaizki egongo dira eta gaixotuko gara. 

1B - JAS

Shanghái se ahoga

La polución se dispara en el este de China

El Gobierno declara la alerta máxima, y la población comienza a tomar conciencia del problema

Zein da berriaren titulua?  Shangai se ahoga
Zein da berriak garatzen duen gaia?  Kutsadura
Zeinek argitaratzen du berria? Zigor Aldama (El País aldizkaria)
Laburtu zure hitzekin berria ( 100 hitz gutxienez , 200 hitz gehienez)
Berria Chinan eta batez ere, Shangaien poluzioaren gehikuntzaren buruz hitz egiten du. Shangaien herritarrak maskarilla batekin kalera atera behar dira, honekin gas kaltergarri  arnasten saihesten baidute.
Berriaren egileak arazoa oso serioa dela esaten du, beraz, partikulen kontzentrazioa airean 2,5 mikra baino gutxiagotako diametro batekin 600 mikrogramo / m3 gainditu du. Kutsadura maila hauek neurketaren  eskalatik ateratzen dira eta arrisku oso gogor bat da Shangaiko osasun publikoarentzat zeren eta espezialistek 25 mikrogramo baino gutxiagotako kontzentrazioa gomendatzen dute.
Arriskuaren  kontzienteak, agintariak eskolak itzi dituzte, herritarrei  etxetik ez  ateratzeko agindu dizkiete eta faktoriei haien ekozpena gutxi dezaten eskatu diete. Baina arazoa ez da hain erraz konponduko eta esfortzu nagusiago bat behar da, bai agintarien aldetik bai herritarren  aldetik.
Aukeratu har dezakezun konpromesu bat  Nire konpromesua garraio publikoak hiritatik mugitzean erabiltzea da, atmosferan berotegi-efektuaren  gasen kopurua murrizteko eta horrela kutsadura gutxitzeko.

BIDEOA

Zein da bideoa, biñeta edo abestiak lantzen duen gaia? Ingurumena
Zergatik aukeratu duzu? Arazo oso serio bat iruditzen zaidalako eta jendea kontzientziatzea beharrezkoa iruditzen zaidalako.
Zeri buruz pentsarazten digu ? ( gutxienez 50 hitz, gehienez 100 hitz )

Bideoaren asmo nagusia naturaren degradazioaren buruz jendea kontzientziatzea da eta gure planeta ondo zaindu behar da ere esaten du. Geroago, kutsaduraren  moten  buruz hitz egiten dute: uraren kutsadura, lurzoruaren kutsadura, kutsadura akustikoa, airearen kutsadura oso araso larriak direla pentsarazten egiten digu. Ingurumenaren  kutsadurarekin amaitzeko denbora dela esaten du baita gure planetari min egiteari utsi ere. Amaitzeko, konponbideak bilatzea beharrezkoa dela esaten du. 

1c- GGB

Accidente de Chernóbil


Ukranyako txernobylgo hirian gertatu zen1986ko apirilaren 26an.Historiako istripu nuklearrik larriena izan zen.Egun hartan lenin zentral nuklearreko laugarren erreaktorea bat-bateko potentzia igoera izan zen.Honek erreaktore nuklearren nukleoa gehiegi berotzea eragin zuen ;ondorioz bere barnean bildutako hidrogenoa lehertu egin zen,energia elektrikoaren hormiketa eten egin zela simulatzeko proba batean.Askatu zen material erreadioaktibo kantitateak hirosiman botatako bomba atomikoa 500 bat aldiz gehiago izan zela uste da.31 pertzonak hil ziren momentuan,eta sobietar gobernuak 135.000 jende atera zuten txernobyltik.Europako iparraldeko eta ekialdeko hainbat herrialdetan erreadioaktibitatea detektatu zenean nazioarteko alarma sortu zen.
Aukeratu har dezakezun konpromesu bat (irakurri eta aukeratu )elektrizitatea gutziago kontzumitzea

Zeri buruz pentsarazten digu ? ( gutxienez 50 hitz, gehienez 100 hitz )videoa txernobilgo hondamendia eta nola gertatu zen adierasten digu eta erabai nola izan zen hondamendia zentral nuklearraren barruan eta nortzuk egin zuten katastrofe hori momentu horretan eta nola ailegatu ziren hori egiteko.